Beslenme ve yeme bozuklukları, her zaman anoreksiya veya bulimiya gibi iyi bilinen hastalıkların kesin kalıplarına tam olarak uymayabilir. Tanımlanmış Yeme Bozuklukları (OSFED), kişinin belirgin bir sıkıntı yaşadığı, sosyal veya iş hayatında işlevselliğinin bozulduğu ancak diğer yeme bozukluklarının tüm tanı kriterlerini tam olarak karşılamadığı durumları ifade eder.
Tanımlanmış Yeme Bozukluğu Belirtileri ve Alt Türleri
Bu kategori altında yer alan rahatsızlıklar genellikle bilinen yeme bozukluklarına benzer özellikler taşır ancak sıklık, süre veya kilo gibi belirli kriterlerde farklılık gösterir. Bu başlık altında değerlendirilen yaygın durumlar ve belirtileri.
1. Atipik Anoreksiya Nervoza
Bu durumda kişi anoreksiya nervozanın tüm zihinsel ve davranışsal kriterlerini karşılar. Şiddetli kilo verme korkusu ve yiyecek kısıtlaması mevcuttur. Ancak klasik anoreksiyadan farklı olarak belirgin kilo kaybına rağmen kişinin kilosu normal aralıkta veya normalin üzerindedir.
- Önemli Not: Atipik anoreksiya yaşayan bireyler kiloları düşük olmasa bile anoreksiya nervoza ile ilişkili birçok fizyolojik ve tıbbi komplikasyonu yaşayabilirler.
2. Düşük Sıklıklı veya Sınırlı Süreli Bulimiya Nervoza
Kişi tıpkı bulimiya nervozada olduğu gibi tıkınırcasına yemek yer ve ardından kilo almayı önlemek için kusma, ilaç kullanımı gibi uygunsuz telafi edici davranışlarda bulunur. Ancak bu duruma tanı konulabilmesi için şu farklar gözetilir:
- Tıkınırcasına yeme ve telafi davranışları ortalama olarak haftada bir defadan az gerçekleşir.
- Ve/veya bu davranışlar 3 aydan daha kısa bir süredir devam etmektedir.
3. Düşük Sıklıklı veya Sınırlı Süreli Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu
Birey tıkınırcasına yeme atakları yaşar ancak bulimiya nervozadaki gibi telafi edici davranışlar sergilemez. Tam tanıdan farkı şudur:
- Tıkınırcasına yeme atakları ortalama olarak haftada bir defadan az olur.
- Ve/veya belirtiler 3 aydan daha kısa süredir mevcuttur.
4. Çıkarma (Purging) Bozukluğu
Bu bozuklukta kişi kilo veya vücut şeklini etkilemek amacıyla tekrarlayan temizleme/arınma davranışları sergiler.
- Örnek davranışlar: Kendini kusturma, laksatif (müshil) veya idrar söktürücü ilaçların yanlış kullanımı.
- Farkı: Bu davranışlar tıkınırcasına yeme atakları olmaksızın gerçekleşir. Yani kişi çok yemese bile yediklerini çıkarmaya çalışır.
5. Gece Yeme Sendromu
Kişinin günlük gıda alımının önemli bir kısmını akşam yemeğinden sonra veya gece uykudan uyanarak yapması durumudur.
- Farkındalık: Kişi yeme eyleminin farkındadır ve bunu hatırlar.
- Bu durum kişinin uyku-uyanıklık döngüsündeki değişikliklerle veya yerel sosyal normlarla açıklanamaz.
- Gece yeme davranışı kişide belirgin bir sıkıntıya neden olur ve günlük işlevselliği bozar.
- Bu durum başka bir tıbbi duruma, ilaç etkisine veya başka bir ruhsal bozukluğa bağlı değildir.
Yeme Bozuklukları Hakkında Tüm Başlıklar
- Ruminasyon Bozukluğu (Geri Çıkarma)
- Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yeme Bozukluğu (ARFID)
- Anoreksiya Nervoza
- Bulimia Nervosa
- Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu
- Tanımlanmış Yeme Bozuklukları (OSFED)
